หน้าแรก / บทความ / ขนาดดอกสว่านเจาะก่อนต๊าปเกลียว M3–M20
สอนคำนวน · งานเจาะ-ต๊าป

ขนาดดอกสว่านเจาะก่อนต๊าปเกลียว M3–M20

อ่าน 6 นาที · อัปเดต 7 พ.ย. 2026

ก่อนจะต๊าปเกลียวในรู ต้องเจาะรูนำด้วย ดอกสว่านที่เล็กกว่าขนาดเกลียวพอดี ถ้ารูใหญ่ไป เกลียวจะตื้นและหลวม ถ้ารูเล็กไป ดอกต๊าปจะฝืนจนหัก สูตรลัดที่ช่างทั้งโลกใช้คือ ขนาดดอกสว่าน = ขนาดเกลียว − ระยะพิตช์ บทความนี้ให้ตารางดอกต๊าป M3–M20 ทั้งเกลียวหยาบและเกลียวละเอียด แยกให้ชัดจากรูเจาะทะลุ (clearance) และบอกวิธีเขียนรูในแบบด้วย DXCAD2D Online

สูตรลัด: ดอกสว่าน = ขนาดเกลียว − พิตช์

เกลียวเมตริกทุกเบอร์มีสองค่าเสมอ คือ ขนาดระบุ D (เช่น M8 = 8 mm) กับ ระยะพิตช์ P (ระยะก้าวของเกลียวต่อรอบ หน่วย mm) ขนาดดอกสว่านนำเกลียว (tap drill) หาได้จาก

สูตรลัด: ขนาดดอกสว่าน (mm) = D − P
เช่น M8 เกลียวหยาบ P = 1.25 → ดอกสว่าน = 8 − 1.25 = 6.75 ≈ 6.8 mm

สูตรนี้ให้ความลึกเกลียวประมาณ 77% ซึ่งเป็นค่าที่แข็งแรงพอและต๊าปง่าย ไม่ฝืนจนดอกหัก เหมาะกับงานทั่วไปเกือบทุกวัสดุ จึงตรงกับค่าดอกต๊าปมาตรฐานในตารางข้างล่างเกือบทุกเบอร์

ดอกสว่าน = D − P เกลียว M, Ø = D
ภาพตัดรูต๊าป ดอกสว่านเจาะได้เส้นผ่านศูนย์กลางเล็ก (ยอดเกลียวด้านใน) ส่วนดอกต๊าปจะกัดร่องออกไปจนถึงขนาดเกลียว D

ตารางดอกสว่านเกลียวหยาบ (coarse) ที่ใช้บ่อย

เกลียวพิตช์ P (mm)ดอกสว่าน (mm)
M30.52.5
M40.73.3
M50.84.2
M61.05.0
M81.256.8
M101.58.5
M121.7510.2
M142.012.0
M162.014.0
M202.517.5

ทุกค่าในตารางมาจากสูตร D − P ปัดเข้าหาดอกสว่านเบอร์ที่หาซื้อได้ เช่น M12 คำนวณได้ 10.25 ก็ใช้ดอก 10.2 mm ซึ่งเป็นเบอร์มาตรฐาน

เกลียวละเอียด (fine) พิตช์ไม่เท่ากัน

เกลียวขนาดเดียวกันอาจมีได้หลายพิตช์ เกลียวละเอียดมีพิตช์เล็กกว่า ดอกสว่านจึงใหญ่กว่าเกลียวหยาบ ใช้สูตร D − P เหมือนเดิม แค่แทนพิตช์ของเกลียวนั้น

เกลียว × พิตช์ดอกสว่าน (mm)
M8 × 1.07.0
M10 × 1.258.8
M12 × 1.2510.8
M12 × 1.510.5
ระวังสับสน: M8 เกลียวหยาบ (P 1.25) ใช้ดอก 6.8 แต่ M8 เกลียวละเอียด (P 1.0) ใช้ดอก 7.0 ต้องดูพิตช์ในแบบให้ชัดก่อนเจาะ

ลองทำตามได้ทันที เปิดโปรแกรมเขียนแบบ 2D บนเบราว์เซอร์ ฟรี ไม่ต้องติดตั้ง ไม่ต้องสมัคร

เปิด DXCAD2D Online

รูต๊าปเกลียว ต่างจากรูเจาะทะลุ (clearance)

อย่าสับสนระหว่างสองรูนี้ รูต๊าป คือรูที่จะกัดเกลียวในตัว ต้องเล็กกว่าขนาดเกลียว (= D − P) ส่วน รูเจาะทะลุ (clearance hole) คือรูให้สลักเกลียวร้อยผ่านสบาย ๆ ต้องใหญ่กว่าขนาดเกลียวเล็กน้อย

เกลียวรูต๊าป (mm)รูเจาะทะลุ ปานกลาง (mm)
M65.06.6
M86.89.0
M108.511.0
M1210.213.5

ค่ารูเจาะทะลุอิงตามมาตรฐาน ISO (fit ปานกลาง) ถ้าต้องการสวมแน่นใช้รูเล็กลง ถ้าต้องการเผื่อคลาดเคลื่อนใช้รูใหญ่ขึ้น

เขียนรูในแบบด้วย DXCAD2D

  1. กด C วาดวงกลมที่จุดศูนย์กลางรู ใส่รัศมีเท่ากับครึ่งหนึ่งของขนาดดอกสว่าน เช่น ดอก 6.8 mm ใส่รัศมี 3.4
  2. ถ้าเขียนทั้งรูต๊าปและเส้นเกลียว ให้วาดวงกลมที่สอง (เส้นเกลียว) รัศมี = D/2 เช่น M8 ใช้รัศมี 4 ตามธรรมเนียมเขียนเป็นวงกลมบาง/วงกลมเปิด 3/4 รอบ
  3. กด D ใส่สัญลักษณ์กำกับรู เช่น M8 และความลึกเกลียว
  4. วัดระยะห่างระหว่างรูด้วย M เพื่อตรวจพิกัดก่อนส่งแบบ

คำถามที่พบบ่อย

M8 ใช้ดอกสว่านเบอร์อะไร

M8 เกลียวหยาบ (พิตช์ 1.25) ใช้ดอกสว่าน 6.8 mm มาจากสูตร 8 − 1.25 = 6.75 ปัดเป็น 6.8 ส่วน M8 เกลียวละเอียด (พิตช์ 1.0) ใช้ดอก 7.0 mm

M10 ต๊าปใช้ดอกเท่าไหร่

M10 เกลียวหยาบ (พิตช์ 1.5) ใช้ดอกสว่าน 8.5 mm (10 − 1.5 = 8.5) ถ้าเป็น M10 × 1.25 ใช้ดอก 8.8 mm

M6 ใช้ดอกกี่มิล

M6 เกลียวหยาบ (พิตช์ 1.0) ใช้ดอกสว่าน 5.0 mm พอดี (6 − 1 = 5)

คำนวณดอกต๊าปเกลียวยังไง

เอาขนาดเกลียวลบด้วยระยะพิตช์ ดอกสว่าน = D − P สูตรนี้ให้ความลึกเกลียวราว 77% ซึ่งแข็งแรงพอและต๊าปไม่ฝืน

รูต๊าปกับรูเจาะทะลุต่างกันยังไง

รูต๊าปเล็กกว่าขนาดเกลียว (เพื่อกัดเกลียวในตัว) ส่วนรูเจาะทะลุใหญ่กว่าขนาดเกลียว (เพื่อให้สลักร้อยผ่าน) เช่น M8 รูต๊าป 6.8 mm แต่รูทะลุราว 9.0 mm

สรุป

จำสูตรเดียวพอ ขนาดดอกสว่านก่อนต๊าป = ขนาดเกลียว − พิตช์ ให้เกลียวประมาณ 77% ซึ่งแข็งแรงและต๊าปง่าย เช่น M8 ใช้ดอก 6.8, M10 ใช้ 8.5, M12 ใช้ 10.2 และอย่าสับสนกับรูเจาะทะลุที่ต้องใหญ่กว่าขนาดเกลียว เมื่อเขียนแบบใน DXCAD2D ให้วาดวงกลมรัศมีครึ่งหนึ่งของดอกสว่านแล้วกำกับด้วยสัญลักษณ์เกลียว