เขียนรูเกลียว รูเจาะ รูคว้าน และรูเคาเตอร์ซิงก์ในแบบให้ช่างอ่านถูก
รูเป็นสิ่งที่พบมากที่สุดในแบบชิ้นงาน และเป็นจุดที่เขียนผิดบ่อยที่สุดด้วย ช่างต้องรู้ให้ได้จากแบบว่ารูนี้เป็นรูเกลียวหรือรูลอด ขนาดเท่าไร ลึกเท่าไร และมีกี่รู หลักคือ วาดรูให้ถูกตามมาตรฐาน แล้วเขียนหมายเหตุให้ครบในบรรทัดเดียว เช่น 4× M6 ลึก 12 / เจาะนำ Ø5 ลึก 15
วาดรูเกลียวอย่างไร (ISO 6410)
แบบไม่วาดเกลียวทีละเส้น แต่ใช้สัญลักษณ์ง่าย ๆ
- รูเกลียวใน มองจากด้านหน้ารู: วงกลมเส้นเต็มหนาเท่ากับ ขนาดเจาะนำ (โคนเกลียว) และวงกลมเส้นบาง ประมาณ 3/4 วง เท่ากับขนาดเกลียว เช่น M6 = วงหนา Ø5 + วงบาง 3/4 Ø6
- เกลียวนอก (สกรู เพลา) มองจากปลาย: วงกลมหนาเท่าขนาดเกลียว และวงบาง 3/4 วงเท่าขนาดโคนเกลียว
- ภาพตัดของรูเกลียว: เส้นหนาที่ขนาดเจาะนำ เส้นบางที่ขนาดเกลียว แรเงาถึงเส้นหนา ปลายรูเจาะนำวาดเป็นมุมกรวย 120°
- ความยาวเกลียว จบด้วยเส้นหนาตั้งฉาก
ตารางดอกเจาะนำเกลียวและรูลอดสกรู (เกลียวเมตริกหยาบ)
| เกลียว | ระยะพิตช์ (มม.) | ดอกเจาะนำเกลียว Ø | รูลอดแบบพอดี Ø | รูลอดแบบปานกลาง Ø |
|---|---|---|---|---|
| M3 | 0.5 | 2.5 | 3.2 | 3.4 |
| M4 | 0.7 | 3.3 | 4.3 | 4.5 |
| M5 | 0.8 | 4.2 | 5.3 | 5.5 |
| M6 | 1.0 | 5.0 | 6.4 | 6.6 |
| M8 | 1.25 | 6.8 | 8.4 | 9.0 |
| M10 | 1.5 | 8.5 | 10.5 | 11.0 |
| M12 | 1.75 | 10.2 | 13.0 | 13.5 |
ดอกเจาะนำเกลียวโดยประมาณ = ขนาดเกลียว − ระยะพิตช์ รูลอดตาม ISO 273 แบบพอดี (fine) ใช้เมื่อต้องการตำแหน่งแม่น แบบปานกลาง (medium) ใช้ทั่วไปและเผื่อตำแหน่งรูคลาดได้มากกว่า สำหรับงานตัดเลเซอร์แผ่นบาง ร้านมักเพิ่มเผื่ออีกเล็กน้อย ควรถามร้านก่อน
เขียนหมายเหตุรูให้ครบ
| ชนิดรู | ตัวอย่างหมายเหตุ | ความหมาย |
|---|---|---|
| รูเกลียวทะลุ | 4× M6 ทะลุ | 4 รู เกลียว M6 ทะลุตลอดความหนา |
| รูเกลียวตัน | 2× M8 ลึก 16 / เจาะนำ Ø6.8 ลึก 20 | เกลียวลึก 16 รูเจาะนำลึก 20 (เผื่อปลายดอกต๊าป) |
| เกลียวละเอียด | M10×1 | ต้องระบุพิตช์เสมอเมื่อไม่ใช่เกลียวหยาบ |
| รูลอด | 6× Ø6.6 ทะลุ | รูลอดสกรู M6 แบบปานกลาง |
| รูคว้านหัวสกรู (counterbore) | 4× Ø6.6 ทะลุ / คว้าน Ø11 ลึก 6.5 | ฝังหัวสกรู M6 หัวจมแบบหกเหลี่ยมใน (ISO 4762) ให้เสมอผิว |
| รูเคาเตอร์ซิงก์ | 4× Ø6.6 ทะลุ / ผาย 90° Ø13 | สำหรับสกรูหัวเรียบ M6 (ISO 10642) หัวจมเสมอผิว |
ขนาดคว้านและเคาเตอร์ซิงก์ในตารางเป็นค่าที่ใช้กันทั่วไป ควรตรวจกับขนาดหัวสกรูที่ใช้จริงจาก datasheet ทุกครั้ง
วาดและเขียนกำกับรูใน DXCAD2D Online
- วาดรูเกลียว M6 ในภาพด้านหน้า: กด C คลิกศูนย์กลาง พิมพ์
2.5(รัศมีของ Ø5) Enter บนเลเยอร์เส้นหนา - วาดวงเกลียว: ส่วนโค้ง 3/4 วงรัศมี 3 บนเลเยอร์เส้นบาง วิธีง่ายคือวาดวงกลมรัศมี 3 แล้วใช้ Trim (X) ตัดออกหนึ่งในสี่ส่วนกับเส้นศูนย์กลาง หรือวาดโค้ง 3 จุด (A)
- ใส่เส้นศูนย์กลางกากบาทบนเลเยอร์ที่ตั้งชนิดเส้นเป็นเส้นศูนย์กลาง
- จัดรูที่วาดเสร็จเป็นกลุ่ม (G) แล้วคัดลอก (
CO) ไปตำแหน่งอื่น หรือใช้ Polar Array (PO) สำหรับรูรอบวง - เขียนหมายเหตุด้วยข้อความชี้ (
LE) คลิกที่ขอบรู คลิกตำแหน่งข้อความ แล้วพิมพ์ เช่น4× M6 ทะลุ - บอกขนาดตำแหน่งรูจากขอบอ้างอิงด้วย D ไม่ต้องบอกขนาด Ø ของรูซ้ำ เพราะอยู่ในหมายเหตุแล้ว
ลองทำตามได้ทันที เปิดโปรแกรมเขียนแบบ 2D บนเบราว์เซอร์ ฟรี ไม่ต้องติดตั้ง ไม่ต้องสมัคร
เปิด DXCAD2D Onlineข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- บอกขนาดรูเกลียวเป็น Ø6 แทน M6 ช่างจะเจาะรูกลม Ø6 ให้
- ไม่บอกความลึกของรูตัน หรือบอกแค่ความลึกเกลียวแต่ไม่บอกความลึกเจาะนำ
- ไม่บอกจำนวนรู ทำให้ต้องนับเองและพลาดได้
- รูลอดใช้ขนาดเท่าสกรูพอดี (Ø6 สำหรับ M6) ประกอบไม่เข้าเมื่อตำแหน่งคลาดเล็กน้อย
อ่านต่อเรื่องการวางขนาดที่ หลักการบอกขนาดตาม ISO และเรื่องพิกัดที่ พิกัดความเผื่อทั่วไป ISO 2768