คำนวณมุมตัด 45 องศา และมุมเข้ามุมกรอบ
การเข้ามุมกรอบให้เนียนต้องตัดปลายทั้งสองชิ้นเป็นมุมเฉียง (miter) แล้วประกบกัน กฎง่าย ๆ ของกรอบที่ทุกด้านยาวเท่ากันคือ มุมตัดแต่ละปลาย = 180 ÷ จำนวนด้าน กรอบสี่เหลี่ยมจึงตัด 45° หกเหลี่ยมตัด 30° แปดเหลี่ยมตัด 22.5° บทความนี้อธิบายที่มาของสูตร ให้ตารางมุมสำเร็จ สูตรมุมเอียงท่อ วิธีเผื่อความยาวเมื่อตัดเฉียง และวิธีร่างใน DXCAD2D Online
มุมตัดเข้ามุมมาจากไหน
เมื่อชิ้นงานสองชิ้นมาประกบกันที่มุมหนึ่ง รอยต่อ (เส้น miter) จะแบ่งครึ่งมุมที่หักเลี้ยว ดังนั้นมุมที่ตัดปลายแต่ละชิ้นจึงเป็น ครึ่งหนึ่งของมุมที่เปลี่ยนทิศ ที่มุมนั้น ถ้าวัดจากแนวตัดฉาก 90° (แนวที่เลื่อยองศาศูนย์)
ตารางมุมตัดสำเร็จ (กรอบด้านเท่า)
มุมในตารางคือมุมที่ตั้งบนเลื่อยองศา วัดจากแนวตัดฉาก 90° และต้องตัดปลายทั้งสองของทุกชิ้นด้วยมุมนี้
| จำนวนด้าน n | รูปทรง | มุมภายในแต่ละมุม | มุมตัดแต่ละปลาย (180 ÷ n) |
|---|---|---|---|
| 3 | สามเหลี่ยม | 60° | 60° |
| 4 | สี่เหลี่ยม / กรอบรูป | 90° | 45° |
| 5 | ห้าเหลี่ยม | 108° | 36° |
| 6 | หกเหลี่ยม | 120° | 30° |
| 8 | แปดเหลี่ยม | 22.5° ตัด · มุมใน 135° | 22.5° |
มุมภายในแต่ละมุมคำนวณจาก (n − 2) × 180 ÷ n และยืนยันกฎได้ว่า มุมตัด = 90 − (มุมภายใน ÷ 2) ให้ผลตรงกับ 180 ÷ n เสมอ
กรอบที่ด้านไม่เท่ากัน หรือมุมพิเศษ
ถ้ามุมกรอบไม่ใช่มุมของรูปด้านเท่า ให้ดูที่ มุมภายในของมุมนั้น (C) โดยตรง แล้วตัดปลายแต่ละชิ้นที่
สำหรับการเข้ามุมท่อหรือข้องอ ให้คิดจาก มุมหักเลี้ยวของท่อ (D) ข้องอที่หักเลี้ยว 90° ให้ตัดปลายท่อทั้งสองชิ้นละ D ÷ 2 = 45° ข้องอ 45° ตัดชิ้นละ 22.5°
เผื่อความยาวเมื่อตัดเฉียง
เพราะตัดเฉียง ขอบด้านนอกของชิ้นงานจึงยาวกว่าขอบด้านใน สำหรับหน้ากว้างของชิ้นงาน (w) และมุมตัด m
ตัวอย่าง: กรอบสี่เหลี่ยมช่องในกว้าง 300 มม. หน้ากรอบกว้าง 40 มม. มุมตัด 45° (tan 45° = 1) · ขอบนอกจะยาวกว่าขอบใน 2 × 40 × 1 = 80 มม. ดังนั้นด้านยาวมีขอบนอก 300 + 80 = 380 มม. และขอบใน 300 มม. พอดี ซึ่งเท่ากับ ขนาดนอกกรอบ = ช่องใน + 2 × หน้ากรอบ
ตัวอย่างหกเหลี่ยม: หน้ากรอบกว้าง 30 มม. มุมตัด 30° (tan 30° = 0.5774) · ขอบนอกยาวกว่าขอบใน 2 × 30 × 0.5774 = 34.6 มม. ต่อชิ้น
ร่างมุมตัดใน DXCAD2D Online
แม้โปรแกรมจะไม่ได้ตัดไม้จริง แต่ใช้ตรวจมุมและความยาวก่อนลงมือได้
- วาดรูปหลายเหลี่ยมด้านนอกของกรอบด้วย PL (polyline) ตามขนาดจริง
- ใช้ offset ออฟเซ็ตเข้าด้านในเท่ากับหน้ากรอบ (w) จะได้ขอบในของกรอบ
- ลาก L (line) จากมุมนอกไปมุมในของทุกมุม จะได้เส้น miter ที่แบ่งครึ่งมุมพอดี
- ใช้ D (dim) หรือ M (measure) ตรวจมุมและความยาวขอบนอก–ขอบในของแต่ละชิ้น
คำถามที่พบบ่อย
กรอบรูปสี่เหลี่ยมตัดมุมกี่องศา
ตัดปลายชิ้นละ 45° ทั้งสองปลาย เพราะมุมกรอบ 90° และมุมตัด = 180 ÷ 4 ด้าน = 45° สองชิ้นประกบกันได้มุมฉากพอดี
กรอบหกเหลี่ยมตัดมุมกี่องศา
ตัดชิ้นละ 30° (180 ÷ 6 = 30) ส่วนแปดเหลี่ยมตัดชิ้นละ 22.5° และห้าเหลี่ยมตัดชิ้นละ 36°
คำนวณมุมตัดกรอบอย่างไร
กรอบด้านเท่าใช้ 180 ÷ จำนวนด้าน ส่วนมุมที่ไม่เท่ากันใช้ 90 − (มุมภายใน ÷ 2) วัดจากแนวตัดฉาก
มุมตัดกับมุมกรอบต่างกันอย่างไร
มุมกรอบ (มุมภายใน) คือมุมที่ชิ้นงานสองชิ้นเปิดออก เช่น 90° ส่วนมุมตัดคือมุมที่ตั้งบนเลื่อย ซึ่งเป็นครึ่งหนึ่งหลังหักจากแนวฉาก เช่น 45°
ท่อข้องอ 90 องศาตัดเฉียงกี่องศา
ตัดปลายท่อทั้งสองชิ้นละ 45° (ครึ่งหนึ่งของมุมหักเลี้ยว 90°) ข้องอ 45° ตัดชิ้นละ 22.5°
สรุป
มุมตัดเข้ามุมกรอบด้านเท่าหาได้จากสูตรเดียว คือ 180 ÷ จำนวนด้าน สี่เหลี่ยม 45° ห้าเหลี่ยม 36° หกเหลี่ยม 30° แปดเหลี่ยม 22.5° ถ้ามุมไม่เท่ากันใช้ 90 − (มุมภายใน ÷ 2) และสำหรับท่อใช้ครึ่งหนึ่งของมุมหักเลี้ยว อย่าลืมว่าเมื่อตัดเฉียงขอบนอกจะยาวกว่าขอบใน 2 × หน้ากรอบ × tan(มุมตัด) จึงควรร่างและวัดใน DXCAD2D ก่อนตัดจริงทุกครั้ง