วิธีวาดรูสล็อต (รูยาว obround) ให้ได้ขนาดพอดี
รูสล็อตหรือรูยาว (slot / obround) คือรูที่ปลายทั้งสองข้างเป็นครึ่งวงกลม เชื่อมด้วยเส้นตรงสองเส้นขนานกัน ใช้ทำรูสำหรับปรับตำแหน่งสกรูหรือร้อยสายได้ กุญแจของการวาดให้ได้ขนาดพอดีคือ รัศมีปลาย = ครึ่งหนึ่งของความกว้าง และ ระยะระหว่างศูนย์กลางปลายสองข้าง = ความยาว − ความกว้าง บทความนี้เสนอสองวิธีวาดใน DXCAD2D Online ทั้งแบบง่ายและแบบแม่นยำ
เรขาคณิตของรูสล็อต
รูสล็อตมีค่าหลักสามตัวที่สัมพันธ์กันแน่นอน กำหนด ความยาวรวม L (วัดจากปลายสุดถึงปลายสุด) และ ความกว้าง W แล้วค่าอื่นตามมาทันที
| หา | สูตร | ตัวอย่าง L 40 · W 12 |
|---|---|---|
| รัศมีปลาย R | R = W ÷ 2 | 6 mm |
| ระยะศูนย์กลาง C | C = L − W | 28 mm |
| ความยาวรวม L (ตรวจย้อน) | L = C + W = C + 2R | 28 + 12 = 40 mm |
วิธีที่ 1: สี่เหลี่ยม + ลบมุมโค้ง (ง่ายที่สุด)
วิธีนี้เร็วและไม่ต้องคิดพิกัดมาก อาศัยว่าเมื่อลบมุมโค้งด้วยรัศมีเท่ากับครึ่งความกว้าง มุมทั้งสี่จะรวมกันเป็นครึ่งวงกลมพอดี
- กด REC วาดสี่เหลี่ยมขนาด ความยาว L × ความกว้าง W เช่น พิมพ์ขนาด
40,12 - ใช้คำสั่ง fillet ตั้งรัศมี R = W ÷ 2 (ตัวอย่างนี้ = 6) แล้วลบมุมทั้งสี่มุม
- เมื่อรัศมีลบมุมเท่ากับครึ่งความกว้าง ปลายทั้งสองข้างจะกลายเป็นครึ่งวงกลมเต็ม ได้รูสล็อตพอดี
วิธีที่ 2: วงกลมสองวง + เส้นสัมผัส (แม่นยำที่สุด)
ถ้าต้องการวางตำแหน่งแม่นยำด้วยพิกัด ให้วางศูนย์กลางปลายซ้ายที่ (0,0) และปลายขวาที่ (C,0) โดย C = L − W
- กด C วาดวงกลมรัศมี R = W/2 สองวง ที่ (0,0) และ (C,0) เช่น รัศมี 6 ที่
0,0และ28,0 - กด L ลากเส้นตรงบนและล่างเชื่อมสองวง: เส้นบนจาก (0, R) ถึง (C, R) และเส้นล่างจาก (0, −R) ถึง (C, −R) เช่น
0,6ถึง28,6 - ใช้ trim ตัดครึ่งวงกลมด้านในที่ไม่ใช้ออก เหลือเฉพาะครึ่งวงกลมปลายทั้งสอง
ตัวอย่าง: สล็อตยาว 40 กว้าง 12 → R = 6, C = 28 วงกลมสองวงที่ (0,0) และ (28,0) เส้นบน (0,6)–(28,6) เส้นล่าง (0,−6)–(28,−6) ตรวจย้อน: ความยาวรวม = 28 + 2×6 = 40 ✓
ลองทำตามได้ทันที เปิดโปรแกรมเขียนแบบ 2D บนเบราว์เซอร์ ฟรี ไม่ต้องติดตั้ง ไม่ต้องสมัคร
เปิด DXCAD2D Onlineกำกับขนาดและเคล็ดลับส่งงานตัด
ในแบบงาน รูสล็อตนิยมบอกเป็น ความยาว × ความกว้าง แล้วตามด้วยสัญลักษณ์รูยาว หรือเขียนว่า "2× R6" เพื่อบอกรัศมีปลาย
- กด D ใส่ขนาดความยาวรวม L และความกว้าง W ให้ครบ ร้านตัดจะได้ไม่ต้องเดา
- บอกพิกัดศูนย์กลางของสล็อต (จุดกึ่งกลางระหว่างปลายสองข้าง) เพื่ออ้างอิงตำแหน่งบนชิ้นงาน
- ถ้าต้องวาดหลายสล็อตเหมือนกัน วาดอันเดียวให้เสร็จ แล้วใช้ array หรือ mirror ทำซ้ำ จะได้ขนาดเท่ากันทุกอัน
- ก่อนส่งไฟล์ DXF ตรวจว่าเส้นรอบรูปปิดสนิท (ใช้ hatch ลองแรเงาดู ถ้าแรเงาติดแปลว่ารูปปิด) เครื่องตัดเลเซอร์ต้องการเส้นปิดจึงจะตัดรูได้
คำถามที่พบบ่อย
รูสล็อต obround คืออะไร
คือรูยาวที่ปลายสองข้างเป็นครึ่งวงกลม เชื่อมด้วยเส้นตรงขนานสองเส้น ต่างจากวงรีตรงที่ปลายเป็นส่วนโค้งวงกลมแท้ ๆ นิยมใช้เป็นรูปรับตำแหน่งสกรู
รัศมีปลายรูสล็อตเท่าไหร่
เท่ากับครึ่งหนึ่งของความกว้างเสมอ R = W ÷ 2 เช่น สล็อตกว้าง 12 mm ปลายเป็นรัศมี 6 mm
วาดรูสล็อตใน CAD ยังไงให้ง่าย
วาดสี่เหลี่ยมความยาว × ความกว้าง แล้วลบมุมโค้ง (fillet) ทั้งสี่มุมด้วยรัศมีเท่ากับครึ่งความกว้าง มุมจะรวมกันเป็นครึ่งวงกลมกลายเป็นรูสล็อตพอดี
ระยะศูนย์กลางของรูสล็อตหายังไง
ระยะระหว่างศูนย์กลางปลายสองข้าง = ความยาวรวม − ความกว้าง (C = L − W) เช่น สล็อตยาว 40 กว้าง 12 ศูนย์กลางห่างกัน 28 mm
สรุป
รูสล็อตคือสองครึ่งวงกลมต่อด้วยเส้นตรง จำสองค่าพอ รัศมีปลาย R = W/2 และระยะศูนย์กลาง C = L − W วิธีง่ายที่สุดคือวาดสี่เหลี่ยม L × W แล้วลบมุมโค้งรัศมีครึ่งความกว้างทั้งสี่มุม ส่วนวิธีแม่นยำคือวางวงกลมสองวงที่พิกัดแล้วลากเส้นสัมผัสเชื่อม อย่าลืมกำกับขนาดและตรวจให้เส้นรอบรูปปิดก่อนส่งไฟล์ตัด