หน้าแรก / บทความ / วิธีเขียนเส้นศูนย์กลางในแบบให้ถูกต้อง
สอนวาด · เขียนแบบ 2 มิติ

วิธีเขียนเส้นศูนย์กลางในแบบให้ถูกต้อง

อ่าน 6 นาที · อัปเดต 11 พ.ย. 2026

เส้นศูนย์กลาง (center line) คือเส้นบางแบบประยาว-สั้นสลับกัน ใช้บอกแกนสมมาตรของชิ้นงานและจุดศูนย์กลางของรูหรือวงกลม เขียนให้ถูกต้องแล้วแบบจะอ่านง่าย บอกตำแหน่งเจาะได้ชัด และใส่ขนาดได้สะอาด บทความนี้อธิบายรูปแบบเส้น กฎการวาดที่สำคัญ และวิธีเขียนใน DXCAD2D Online

เส้นศูนย์กลางหน้าตาเป็นอย่างไร

เส้นศูนย์กลางเป็น เส้นบาง (thin) ลักษณะประ สลับช่วงยาวกับช่วงสั้น มาตรฐานมีสองแบบที่พบบ่อย

  • แบบ ISO 128: เส้นประยาว-จุด (long dash แล้วตามด้วยจุดเล็กในช่องว่าง)
  • แบบ ASME: เส้นยาว-สั้น-ยาว (long–short–long) สลับกันไป

ทั้งสองแบบเป็นเส้นบางเหมือนกันและสื่อความหมายเดียวกัน สัดส่วนที่ใช้จริงขึ้นกับขนาดแบบ โดยทั่วไปช่วงยาวราว 10–30 มม. ช่วงสั้นหรือจุดราว 1.5–3 มม. และช่องว่างราว 1–2 มม. ขอให้ดูสม่ำเสมอทั้งแผ่น

เส้นตัดกันที่ช่วงเส้นยาว ตรงจุดศูนย์กลางพอดี ปลายเส้นเลยขอบวงกลม ออกมาเล็กน้อย (~2–3 มม.) เริ่มและจบด้วยช่วงเส้นยาว
เส้นศูนย์กลางวงกลมสองเส้นตั้งฉากกัน ตัดกันที่ช่วงเส้นยาวพอดีกลางรู และเลยขอบวงกลมออกมาเล็กน้อย

กฎการวาดที่สำคัญ

  1. ตัดกันที่ช่วงเส้นยาว จุดศูนย์กลางรูต้องเป็นจุดที่ช่วงเส้นยาวสองเส้นตัดกัน (เป็นกากบาท +) ไม่ใช่ช่องว่างมาเจอกัน
  2. เลยขอบงานเล็กน้อย ปลายเส้นศูนย์กลางควรยื่นพ้นเส้นขอบรูปหรือวงกลมราว 2–3 มม. ไม่ยาวเกินจนรก
  3. เริ่มและจบด้วยช่วงเส้นยาว อย่าให้ปลายเส้นเป็นจุดหรือช่องว่าง
  4. รูเล็ก ถ้ารูเล็กมากจนเขียนเส้นประไม่ทัน ให้ใช้กากบาทเส้นบางสั้น ๆ แทนได้
  5. เส้นบางกว่าเส้นขอบงาน เส้นศูนย์กลางต้องบางชัดเจนกว่าเส้นรูปร่าง เพื่อไม่ให้สับสนกับเส้นงานจริง

เส้นศูนย์กลางของวงกลมสกรู (PCD)

วงกลมที่รูเจาะเรียงอยู่ (bolt circle / PCD) เขียนเส้นศูนย์กลางเป็น เส้นประวงกลมหนึ่งวง ลากผ่านจุดศูนย์กลางของรูทุกตัว แล้วที่รูแต่ละตัวเขียนกากบาทเส้นศูนย์กลางสั้น ๆ ในแนวรัศมี วิธีนี้บอกได้ทั้งเส้นผ่านศูนย์กลางวงจัดรูและตำแหน่งแต่ละรูในภาพเดียว

เคล็ดลับ: สำหรับตำแหน่งรูบนวงกลม PCD ให้คำนวณพิกัด X, Y ของแต่ละรูก่อน แล้วค่อยวางกากบาทเส้นศูนย์กลาง อ่านวิธีคำนวณได้ในบทความพิกัดรูบนวงกลม
วงประ = เส้นศูนย์กลาง PCD กากบาทสั้นที่รูแต่ละตัว
เส้นศูนย์กลางวงกลมสกรูเป็นวงประผ่านศูนย์กลางรูทุกตัว และมีกากบาทเส้นศูนย์กลางสั้น ๆ ที่รูแต่ละตัว

วาดเส้นศูนย์กลางใน DXCAD2D Online

  1. ใช้ L (line) ลากเส้นผ่านจุดศูนย์กลาง แล้วตั้งเป็นเส้นบางแบบ center/chain ดูวิธีเลือกชนิดและน้ำหนักเส้นในบทความประเภทเส้นและน้ำหนักเส้น
  2. ลากให้ยื่นพ้นขอบงานราว 2–3 มม. และจัดให้จุดตัดอยู่ที่ช่วงเส้นยาวพอดีกลางรู
  3. ชิ้นงานสมมาตร ให้วางเส้นศูนย์กลางบนแกนสมมาตรก่อนวาดครึ่งหนึ่ง แล้วใช้ mirror สะท้อนอีกครึ่งให้เท่ากันทั้งสองข้าง
  4. วงกลมสกรูหลายรูเท่า ๆ กัน วางรูแรกแล้วใช้ array หมุนทำซ้ำรอบจุดศูนย์กลางพร้อมกากบาทเส้นศูนย์กลาง

คำถามที่พบบ่อย

เส้นศูนย์กลางใช้เส้นแบบไหน

ใช้เส้นบางแบบประ สลับช่วงยาวกับช่วงสั้น (chain line) แบบ ISO เป็นยาว-จุด ส่วนแบบ ASME เป็นยาว-สั้น-ยาว ทั้งคู่ต้องบางกว่าเส้นขอบงาน

เส้นศูนย์กลางต้องเลยขอบงานไหม

ต้องยื่นพ้นเส้นขอบรูปหรือวงกลมออกมาเล็กน้อยราว 2–3 มม. แต่ไม่ควรยาวเกินจนรก

จุดตัดของเส้นศูนย์กลางควรอยู่ตรงไหน

ที่กึ่งกลางรูหรือกึ่งกลางวงกลมพอดี และต้องเป็นจุดที่ช่วงเส้นยาวสองเส้นตัดกัน ไม่ใช่ช่องว่างมาเจอกัน

รูเล็กมากเขียนเส้นศูนย์กลางอย่างไร

ถ้ารูเล็กจนเส้นประไม่พอดี ให้ใช้กากบาทเส้นบางสั้น ๆ แทนเส้นประเต็มได้

เส้นศูนย์กลางกับเส้นสมมาตรต่างกันไหม

ใช้รูปแบบเส้นเดียวกัน เส้นศูนย์กลางบอกจุดศูนย์กลางรูหรือเพลา ส่วนเส้นสมมาตรบอกแกนที่ชิ้นงานสองข้างเหมือนกัน บางมาตรฐานเติมสัญลักษณ์ขีดคู่สั้นที่ปลายเส้นสมมาตร

สรุป

เส้นศูนย์กลางเป็นเส้นบางประยาว-สั้นสลับกัน กฎที่ต้องจำคือให้เส้นตัดกันที่ช่วงเส้นยาวตรงกลางรู เลยขอบงานออกมาราว 2–3 มม. เริ่มและจบด้วยช่วงเส้นยาว และทำให้บางกว่าเส้นขอบงานเสมอ วงกลมสกรูเขียนเป็นวงประผ่านรูทุกตัวพร้อมกากบาทที่รูแต่ละตัว ทั้งหมดนี้ลองวาดและสะท้อน/ทำซ้ำได้ทันทีใน DXCAD2D Online