หน้าแรก / บทความ / ภาพตัด (Section view) และการแรเงาในงานเขียนแบบ
ความรู้พื้นฐาน · เขียนแบบ

ภาพตัด (Section view) และการแรเงาในงานเขียนแบบ

อ่าน 7 นาที · อัปเดต 3 พ.ย. 2026

เมื่อชิ้นงานมีรู ร่อง หรือโพรงด้านในมาก ภาพฉายธรรมดาจะเต็มไปด้วยเส้นประจนอ่านไม่ออก ภาพตัด แก้ปัญหานี้ด้วยการสมมุติว่าผ่าชิ้นงานตามแนวที่กำหนด แล้วมองหน้าตัดที่เปิดออก เนื้อวัสดุที่ถูกตัดผ่านจะแรเงาด้วยเส้นบางเฉียง ทำให้เห็นความหนาผนังและรูปร่างภายในชัดเจน

ภาพตัดแบบต่าง ๆ

ชนิดลักษณะใช้เมื่อ
ภาพตัดเต็ม (Full section)ผ่าทะลุทั้งชิ้นตามแนวตัดเดียวชิ้นงานไม่สมมาตร หรือต้องการเห็นภายในทั้งหมด
ภาพตัดครึ่ง (Half section)ครึ่งหนึ่งเป็นภาพตัด อีกครึ่งเป็นภาพภายนอก แบ่งด้วยเส้นศูนย์กลางชิ้นงานสมมาตร เช่น หน้าแปลน บูช ฝาครอบกลม
ภาพตัดเฉพาะส่วน (Local / broken-out)ตัดเฉพาะบริเวณเล็ก ๆ ขอบเขตเป็นเส้นมือเปล่าบางอยากเห็นรูหรือร่องจุดเดียว เช่น รูเกลียวบนเพลา
ภาพตัดหมุน / ภาพตัดย้ายที่ (Revolved / removed)หน้าตัดถูกหมุน 90° วางบนภาพ หรือย้ายไปวางข้าง ๆแสดงหน้าตัดของแขน ซี่ ร่องลิ่ม หรือรูปทรงยาว
ภาพตัดหักมุม (Offset / aligned)แนวตัดหักเป็นขั้นหรือเอียงตามรู เพื่อผ่าหลายรูพร้อมกันรูหลายตำแหน่งที่ไม่อยู่ในแนวเดียวกัน

แนวตัดและชื่อภาพตัด

  • เขียน แนวตัด บนภาพที่ถูกตัด ด้วยเส้นยาว-จุดบาง ปลายทั้งสองข้างเป็นเส้นหนาสั้น ๆ
  • ที่ปลายแนวตัดใส่ ลูกศรชี้ทิศทางการมอง และตัวอักษร เช่น A
  • เหนือหรือใต้ภาพตัดเขียนชื่อ A–A (บางมาตรฐานเขียน SECTION A-A) ถ้ามีหลายภาพตัดใช้ B–B, C–C ต่อไป
  • ภาพตัดที่วางตามตำแหน่งภาพฉายปกติและชัดเจนอยู่แล้ว เช่น ภาพตัดครึ่งของชิ้นงานสมมาตร อาจไม่ต้องเขียนแนวตัด

กฎการแรเงา

  • ใช้ เส้นเต็มบาง เฉียง 45° กับแนวขอบหลักหรือแกนของชิ้นงาน
  • ระยะห่างเส้นแรเงาสม่ำเสมอ ประมาณ 2–4 มม. บนกระดาษ ปรับตามขนาดพื้นที่ (พื้นที่เล็กใช้ระยะถี่ พื้นที่ใหญ่ใช้ระยะห่าง)
  • ชิ้นเดียวกัน ต้องแรเงาทิศและระยะเดียวกัน ทุกบริเวณในภาพตัดนั้น แม้พื้นที่จะแยกกัน
  • ชิ้นที่อยู่ติดกัน ในภาพประกอบ ให้แรเงาสลับทิศ (45° กับ 135°) หรือเปลี่ยนระยะห่าง เพื่อแยกชิ้น
  • พื้นที่บางมาก เช่น ปะเก็น แผ่นบาง อาจระบายทึบแทนการแรเงา
  • ห้ามให้เส้นแรเงาผ่านตัวเลขขนาด ให้เว้นช่องรอบตัวเลข

ชิ้นส่วนที่ไม่แรเงา แม้แนวตัดจะผ่านตามยาว

เพลา สลัก หมุด สกรู น็อต แหวน ลิ่ม ลูกปืน ซี่ล้อ และครีบ (rib) ที่แนวตัดผ่านตามความยาว ให้วาดเป็นภาพภายนอกตามปกติ ไม่แรเงา เพราะการแรเงาชิ้นตันเหล่านี้ไม่ให้ข้อมูลเพิ่มและทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นชิ้นหนาหรือกลวง

ทำภาพตัดใน DXCAD2D Online

  1. วาดรูปร่างหน้าตัดให้เป็นพื้นที่ปิด ตรวจว่ามุมทุกมุมชนกันพอดี (ใช้ Fillet รัศมี 0 ปิดมุมที่ห่าง)
  2. ตั้งเลเยอร์สำหรับแรเงา กด H แล้วเลือกลาย เส้นเฉียง 45° ตั้งระยะลายในกล่องตัวเลือกด้านขวาบน หรือพิมพ์ตัวเลขระยะแล้ว Enter
  3. คลิกภายในแต่ละพื้นที่ที่ถูกตัด (ต้องเห็นขอบทั้งรูปบนจอ) รูภายในพื้นที่จะถูกเว้นไว้โดยอัตโนมัติ
  4. ชิ้นข้างเคียงในภาพประกอบ เลือกลาย เส้นเฉียง 135° เพื่อสลับทิศ
  5. วาดแนวตัดด้วยเส้นตรงบนเลเยอร์ที่ตั้งชนิดเส้นเป็น เส้นศูนย์กลาง ใส่ลูกศรด้วยข้อความชี้ (LE) และพิมพ์ตัวอักษร A กำกับ แล้ววางข้อความ A–A ใต้ภาพตัด
  6. คลิกแรเงาเดิมเมื่อต้องการเปลี่ยนลายหรือระยะภายหลัง
เคล็ดลับ: ถ้าแรเงาไม่ขึ้น แปลว่าพื้นที่ยังไม่ปิดหรือบางส่วนอยู่นอกจอ กด Z ให้เห็นทั้งแบบแล้วลองใหม่

ลองทำตามได้ทันที เปิดโปรแกรมเขียนแบบ 2D บนเบราว์เซอร์ ฟรี ไม่ต้องติดตั้ง ไม่ต้องสมัคร

เปิด DXCAD2D Online

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • แรเงาเส้นหนาเท่าขอบชิ้นงาน ทำให้ภาพมืดและอ่านขอบไม่ออก
  • ลืมวาดขอบที่มองเห็นด้านหลังระนาบตัด (ภาพตัดต้องแสดงทุกขอบที่มองเห็นได้จากทิศที่มอง ไม่ใช่แค่หน้าตัด)
  • ยังวาดเส้นประของขอบที่ถูกบังไว้ในภาพตัด ทั้งที่ภาพตัดตั้งใจเอาเส้นประออก
  • แรเงาสกรูหรือเพลาที่ถูกตัดตามยาว

อ่านต่อเรื่องชนิดเส้นที่ ชนิดเส้นและความหนาเส้น ISO 128 และการจัดภาพที่ ภาพฉายมุมที่ 1 กับมุมที่ 3

บทความที่เกี่ยวข้อง