พิมพ์แบบจาก PDF ให้ได้สเกลจริง 1:1
ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดเวลาพิมพ์แบบงานจากไฟล์ PDF คือพิมพ์ออกมาแล้ว ขนาดไม่ตรงจริง นำไปทาบชิ้นงานหรือวัดแล้วเพี้ยน สาเหตุเกือบทั้งหมดมาจากการตั้งค่าพิมพ์ที่ "ย่อให้พอดีกระดาษ" บทความนี้อธิบายวิธีพิมพ์ให้ได้สเกลจริง 1:1 วิธีตรวจว่าถูกต้อง และวิธีแก้เมื่อขนาดกระดาษไม่พอดีกับแบบ
สาเหตุ: โปรแกรมย่อให้พอดีกระดาษ
ช่องพิมพ์ของโปรแกรมอ่าน PDF และเบราว์เซอร์ส่วนใหญ่ตั้งค่าเริ่มต้นเป็น "Fit to page" / "พอดีหน้า" / "Shrink to fit" ซึ่งจะย่อหรือขยายแบบอัตโนมัติให้เต็มกระดาษที่ใส่ไว้ ผลคือสเกลเพี้ยนทันที เช่น แบบ 1:1 บน A3 เมื่อสั่งพิมพ์ลงกระดาษ A4 แบบ Fit จะถูกย่อเหลือประมาณ 71% ขนาดทุกอย่างจึงเล็กกว่าจริง
ขั้นตอนพิมพ์ให้ได้ 1:1
- เปิด PDF แล้วกดพิมพ์ (Ctrl+P)
- ในหัวข้อขนาด/มาตราส่วน (Size / Page Scaling / Scale) เลือก Actual size หรือ Custom Scale = 100% อย่าเลือก "Fit" หรือ "Shrink oversized pages"
- ตั้งขนาดกระดาษให้ตรงกับขนาดแบบ เช่น แบบ A3 ให้เลือกกระดาษ A3 ถ้าเครื่องพิมพ์มีแต่ A4 ดูหัวข้อถัดไป
- ปิดตัวเลือก "Fit to printable area" หรือ "Auto-rotate and center" ถ้าทำให้ขอบถูกตัด
- พิมพ์ออกมา แล้ว ตรวจสเกลทันที ก่อนนำไปใช้
ตรวจว่าสเกลถูกต้อง
อย่าเชื่อว่าพิมพ์ 1:1 แล้วถูกเสมอ ให้ตรวจด้วยไม้บรรทัดทุกครั้ง
- ถ้าแบบมี สเกลบาร์ (scale bar) ให้วัดความยาวสเกลบาร์ด้วยไม้บรรทัด ต้องตรงกับค่าที่เขียนไว้ เช่น สเกลบาร์ 100 มม. ต้องวัดได้ 100 มม. พอดี
- ถ้าไม่มีสเกลบาร์ ให้หาเส้นบอกขนาด (dimension) ที่รู้ค่า เช่น 50 มม. แล้ววัดเส้นนั้นบนกระดาษ
- ถ้าวัดได้ไม่ตรง ให้คำนวณเปอร์เซ็นต์คลาดเคลื่อน เช่น ควรได้ 100 มม. แต่วัดได้ 97 มม. แปลว่าพิมพ์ที่ประมาณ 97% ยังมีการย่ออยู่ ให้กลับไปตั้ง Actual size
เมื่อกระดาษเล็กกว่าขนาดแบบ
ถ้าแบบเป็น A3 1:1 แต่มีแค่เครื่องพิมพ์ A4 จะพิมพ์ 1:1 ลงแผ่นเดียวไม่ได้ ทางเลือกคือ
- พิมพ์แบบ Poster / Tile: โปรแกรมอ่าน PDF หลายตัวมีโหมดนี้ แบ่งแบบออกเป็นหลายแผ่น A4 ที่สเกล 100% แล้วนำมาต่อกัน
- พิมพ์ที่ร้าน: ส่งไฟล์ไปพิมพ์เครื่องใหญ่ (plotter) ที่รองรับ A3/A1 โดยกำชับว่าพิมพ์ 100% ไม่ย่อ
- พิมพ์ย่อแบบมีมาตราส่วนกำกับ: ถ้าแค่ดูภาพรวม พิมพ์ลง A4 ได้ แต่ต้อง เขียนมาตราส่วนจริงกำกับ และห้ามใช้วัดขนาด
ลองทำตามได้ทันที เปิดโปรแกรมเขียนแบบ 2D บนเบราว์เซอร์ ฟรี ไม่ต้องติดตั้ง ไม่ต้องสมัคร
เปิด DXCAD2D Onlineสร้างและตรวจแบบใน DXCAD2D ก่อนพิมพ์
ถ้าแบบต้นฉบับมาเป็น PDF และสงสัยว่าสเกลเพี้ยน ให้ตรวจขนาดจริงใน DXCAD2D Online ก่อน
- นำเข้า/วาดแบบตามขนาดที่ควรเป็น แล้วใช้คำสั่งวัดระยะ พิมพ์ ME แล้ว Enter คลิกสองจุดเพื่ออ่านระยะจริงเป็นมิลลิเมตร
- ใส่เส้นบอกขนาดด้วยคำสั่ง D (dim) เพื่อให้ทุกครั้งที่พิมพ์มีค่าตัวเลขกำกับ ผู้รับจะวัดเทียบได้ทันที
- วาดสเกลบาร์สั้น ๆ ที่รู้ความยาว (เช่น เส้น 100 มม. ด้วยคำสั่ง L) ไว้มุมแบบ เป็นตัวตรวจสเกลหลังพิมพ์
คำถามที่พบบ่อย
พิมพ์ PDF ให้ได้ขนาดจริงยังไง
ตั้งมาตราส่วนพิมพ์เป็น Actual size หรือ 100% และปิด "Fit to page" จากนั้นวัดสเกลบาร์หรือเส้นบอกขนาดที่รู้ค่าด้วยไม้บรรทัดเพื่อยืนยัน
พิมพ์แบบออกมาแล้วขนาดไม่ตรง เพราะอะไร
เกือบทั้งหมดเกิดจากตั้ง "Fit to page" หรือ "Shrink to fit" ซึ่งย่อแบบให้พอดีกระดาษ ให้เปลี่ยนเป็น Actual size / 100% แล้วพิมพ์ใหม่
แบบ A3 พิมพ์ลง A4 ให้ได้ 1:1 ได้ไหม
ไม่ได้ในแผ่นเดียว เพราะกระดาษเล็กกว่า ให้ใช้โหมด Poster/Tile แบ่งพิมพ์หลายแผ่นที่ 100% แล้วต่อกัน หรือส่งพิมพ์เครื่องใหญ่
1:1 หมายความว่าอะไร
1 หน่วยบนกระดาษเท่ากับ 1 หน่วยจริง เช่น เส้น 50 มม. ในแบบต้องวัดได้ 50 มม. บนกระดาษที่พิมพ์ออกมา
ตรวจสเกลหลังพิมพ์ยังไง
วัดสเกลบาร์หรือเส้นบอกขนาดที่รู้ค่าด้วยไม้บรรทัด ถ้าควรได้ 100 มม. แต่วัดได้ 97 มม. แสดงว่าพิมพ์ที่ 97% ยังเพี้ยน ต้องตั้ง Actual size
สรุป
การพิมพ์ PDF ให้ได้สเกลจริงมีหลักเดียว ตั้งมาตราส่วนพิมพ์เป็น Actual size / 100% และปิด Fit to page เสมอ ตั้งขนาดกระดาษให้ตรงกับแบบ แล้วตรวจด้วยไม้บรรทัดทุกครั้งโดยวัดสเกลบาร์หรือเส้นบอกขนาดที่รู้ค่า ถ้ากระดาษเล็กกว่าแบบให้ใช้โหมด Poster/Tile หรือพิมพ์เครื่องใหญ่ และถ้าจำเป็นต้องย่อให้เขียนมาตราส่วนกำกับและห้ามใช้วัด